2011 – Emilio Lopez-Menchero ism Liebaert Projects vzw – “ROSEBUD”

Liebaert Projects vzw is zeer trots deze tentoonstelling van de kunstenaar Emilio López-Menchero (° 1960, leeft en werkt in Brussel) in het prachtige kader van Hotel Messeyne te tonen. Vijftien tekeningen van de kunstenaar zijn serieel in verschillende ruimten te zien, zoals de hall en het restaurant. Ze vormen samen één conceptueel geheel. Van 24 maart tot 31 mei 2011.

“ROSEBUD” alludeert op de film “Citizen Kane” van Orson Welles (1941), waar het hoofdpersonage, Charles Foster Kane, in een pleeggezin geplaatst als kind, maar zich opwerkt tot krantentycoon en kunstcollectioneur. Het laatste woord dat Charles Kane uitsprak op zijn sterfbed was ‘Rosebud’, wat de naam is van zijn slede uit zijn kindertijd, het belangrijkste ‘leitmotiv’ in het verhaal van de film. Na zijn dood wordt deze kunstcollectie ook aangeslagen en geveild. Het pijnlijkst is wel dat twee objecten, die Kane “emotioneel” zeer nauw aan het hart lagen, een glazen ‘snowglobe’ met een huisje erin en de slede waarmee hij in de sneeuw ravotte als kind. Maar hij had de affiniteit met deze twee objecten steeds geheim gehouden en nu verdwenen ze achteloos in een verbrandingsoven.

CONCEPT: kunstenaar Emilio López-Menchero wil een “beeld” maken, een tekening, van het diepst en steeds verborgen gehouden geheim van elk lid van “Liebaert Projects” persoonlijk. Hiermee betrekt hij zeer sterk het engagement van elke collectioneur. Dit resulteerde, over een periode van één jaar, in vijftien tekeningen over ieders “Rosebud”.

In elk collectioneur zit een verlangen tot het bezitten van objecten. In dit concept ‘Rosebud’ is de relatie artiest versus collectioneur totaal anders. Emilio López-Menchero vraagt de collectioneur naar zijn intieme ‘verlangens’ en herinneringen, en maakt van dit confidentieel gegeven of object een tekening, wat dus een “ersatz” vormt van dat verlangen, dat object. De tekeningen zijn alleen een “verwijzing” naar dat object in volledige vrijheid getekend door de kunstenaar.

Essentieel in dit concept is ook dat de collectioneur in kwestie de tekening “aankoopt”, zelfs vóór ze bestaat, en het resultaat niet gezien heeft. Het committent van de collectioneur is dus verder gaand in dit verhaal dan normaal, enerzijds het toevertrouwen van intieme geheimen aan de artiest en anderzijds de verplichting van de verzamelaar het werk vooraf te kopen is. Alleen op basis van een wederzijds “vertrouwen”.

Al deze werken gezamenlijk tentoonstellen betekent een vorm van ontsluieren en publiek maken van de “Rosebud” van elk individueel lid van “Liebaert Projects”. Alhoewel de inhoud van de tekening absoluut anoniem blijft. De tekeningen werden vrij “aspecifiek” voor de huidige hedendaagse kunstscène ingekaderd en worden in een “salon” omgeving serieel tentoongesteld.

© Gery Van Tendeloo

 

 

 

Er bestaat reeds een lange traditie en samenwerking tussen “Liebaert Projects” vzw en de kunstenaar Emilio López-Menchero ( ° 1960, leeft en werkt in Brussel). De kunst van Emilio heeft vele formats ; installaties, fotografie, tekeningen, schilderijen en performances. Binnen deze diversiteit, maar ook binnen de onderwerpen die hem inspireren, loopt steeds een rode draad, namelijk een zeer sociale bewogenheid en betrokkenheid met zijn omgeving, zowel op menselijk vlak als de ganse biotoop waarin hij zich beweegt. Ditinspireert Emilio López-Menchero tot zijn eigenzinnige artistieke beeldtaal die hij daarover heeft ontwikkelt.

Emilio schuwt ook de inschakeling niet van zijn eigen ‘zijn’, zijn lichaam zelfs, zoals hij voor de fotografische serie “Trying to be…” , waar hij vermagert, verdikt, zijn baard laat staan etc om zichzelfte transformeren naar het beeld vaniconen uit de kunst als Pablo Picasso, James Ensor, of personages uit de actualiteit zoals Yasser Arafat, Marc Dutroux , en zichzelf dan ‘levensecht’ te fotograferen in de outfit van dat icoon, waardoor de grens met de echte persoon en het zelfportret volledig vervaagt. Het doorgedreven engagement van Emilio uit zich voluit in zijn kunst.Zijn performances zijn daar een goed voorbeeld van, waar de kunstenaar zichzelf ‘exposeert’ voor een publiek.

“Liebaert Projects” vzw, Stichting voor Hedendaagse Beeldende kunst, Kortrijk, is een vereniging van kunstliefhebbers en kunstcollectioneurs met 18 leden, die maandelijks brainstormt over mogelijke projecten in de stad, op een gastlocatie of in hun eigen ‘in opbouw verkerende’ kunsthal aan de Julien Liebaertlaan, oud industrieel erfgoed dat op termijn omgeturnd wordt tot een platform voor jonge Belgische en internationale kunstenaars en hun projecten. Kunstenaars worden uitgenodigd voor een gesprek met de groep en geleidelijk komt een interessant in situ project naar voor, dat dan door “Liebaert Projects” wordt gerealiseerd.

Zo ook met Emilio López-Menchero, waarmee Liebaert Projects reeds een project deed in 2001-2002. Enige tijd geleden kwam de kunstenaar met een zeer opvallend conceptueel project, “ROSEBUD”, waar het accent ligt op de gecreëerde beelden.

“ROSEBUD” alludeert op de film “Citizen Kane” van Orson Welles (1941), waar het hoofdpersonage, Charles Foster Kane, in een pleeggezin geplaatst als kind, komende van ‘niets’, zich opwerkt tot een krantentycoon, maar die, op het einde van zijn leven, ook alles weer kwijtraakt in economisch barre tijden en door de concurrentie, inclusief zijn uitgebreide ‘kunstcollectie’.Het laatste woord dat Charles Kane uitsprak op zijn sterfbed was ‘Rosebud’, wat de naam is van zijn slede uit zijn kindertijd, het belangrijkste ‘leitmotiv’ in het verhaal van de film. ‘Rosebud’ is ook het ‘enigma’ dat de journalist in de film wil ontrafelen en toont de complexiteit van de persoonlijkheid van het hoofdpersonage. Na zijn dood wordt deze collectie ook aangeslagen en geveild om de opgebouwde schulden te vereffenen. Het pijnlijks is wel dat twee objecten, die Kane “emotioneel” zeer nauw aan het hart lagen vanuit de tijd dat zijn ouders hem plaatsten in een pleeggezin, een glazen ‘snowglobe’ met een huisje erin en de slede waarmee hij in de sneeuw ravotte als kind. Maar hij had de affiniteit met deze twee objecten steeds geheim gehouden en nu verdwenen ze, bij de ontruiming van zijn kunstcollectie, achteloos ineen verbrandingsoven. De curatoren beschouwen deze objecten als waardeloos en “geen” kunst, en de arbeiders vernietigen deze met minachting.

Emilio López-Menchero stelde in een gesprek met Liebaert Projects het volgende interessant concept voor: de kunstenaar ging uit van het plot van de film en koppelde dit aan het feit dat Liebaert Projects vooral uit kunstcollectioneurs bestaat. Hij koppelde deze twee gemeenschappelijke aanknopingspunten aan elkaar en maakte daar ook een beeldcompilatie op DVD van, uitgaande van beelden uit de film met de door hem ingesproken concept van het project, waar de tonaliteit van zijn stem de dramaturgie in de film sterk benadert (deze DVD zal te zien zijn op de tentoonstelling als introductie).

Concept: Emilio wil een beeld maken, een tekening, van het diepst en steeds verborgen gehouden geheim van elk lid van Liebaert Projects persoonlijk. Hiermee betrekt hij zeer sterk het engagement van elke collectioneur. Daarvoor had de kunstenaar gesprekken met vijftien individuele leden om hen dit “geheim”, hun “Rosebud”, te ontfutselen en er later een “drawing” op papier van te maken, na intense reflectie en tijd hiervoor. Alleen het individuele lid van “Liebaert Projects” én Emilio kennen de inhoud van dit gesprek, voor de andere leden bleef dit volledig geheim. Dit resulteerde, over een periode van ongeveer één jaar, in vijftien tekeningen over ieders “Rosebud”.

In elk collectioneur zit een verlangen tot het bezitten van objecten. De kunstcollectioneur valt voor een autonoom werk van een kunstenaar en koopt dit eventueel om verschillende mogelijke redenen, persoonlijke of speculatieve. In dit concept ‘Rosebud’ is de relatie artiest versus collectioneur totaal anders. Emilio López-Menchero vraagt de collectioneur naar zijn ‘verlangens’ en herinneringen, zelfs de intieme verlangens, en maakt van dit confidentieel gegeven of object een tekening, wat dus een “ersatz” vormt van dat verlangen, dat object. De tekeningen zijn alleen een “verwijzing” naar dat object in volledige vrijheid getekend door de kunstenaar.

Essentieel in dit concept is ook dat de collectioneur in kwestie de tekening “aankoopt”, zelfs vóór het bestaat, en het resultaat niet gezien heeft. Het committent van de collectioneur is dus verder gaand in dit verhaal dan in het gewone leven, enerzijds het toevertrouwen van intieme geheimen aan de artiest en anderzijds de verplichting van de verzamelaar het werk te kopen, vóór het gemaakt is. Op twee niveaus concretiseert dit het “vertrouwen” van de collectioneur dat obligaat moet bestaan in de kunstenaar, het toevertrouwen van een persoonlijk geheim en het resultaat daarvan aankopen voor het te kennen.

Al deze werken gezamenlijk tentoonstellen betekent een vorm van ontsluieren en publiek maken van de “Rosebud” van elk individueel lid van “Liebaert Projects”. Alhoewel de inhoud van de tekening absoluut anoniem blijft, zal er speculatie bij de bezoekers ontstaan om ook dit geheim trachten te ontdekken. Dat is nu eenmaal ‘des mensen’.

In overleg met de kunstenaar werden deze tekeningen vrij “aspecifiek” voor de huidige hedendaagse kunstscène ingekaderd. Met het akkoord van iedereen worden deze werken nu tentoongesteld, maar opnieuw in een aspecifieke omgeving. Hotel Messeyne is een high level hotel in Kortrijk, het mooiste hotel in de stad, in een prachtig herenhuis in de O.L.Vrouwstraat, waar de eigenares, Marie-PauleVanderstraeten, een uiterst mooi evenwicht heeft gerealiseerd in de inrichting van haar hotel. Een zeer geslaagde balans tussen behoud van bestaande elementen in het gebouw en een warme minimalistische invulling. Het is deze “huiselijke” atmosfeer, zoals de “salons” uit vervlogen tijden, die het perfecte kader scheppen om de vijftien werken aan het publiek te tonen, waar zein een ritmiek van continuüm worden opgehangen om het verband ertussen te behouden. Ondertussen blijven alle functies van het restaurant en hotel volledig intact. Geen cleane ‘white cube’ aangelegenheid ditmaal, maar een tentoonstelling die met twee voeten in de dagelijkse realiteit staat, met respect voor het concept en de beelden van de kunstenaar in een omgeving die naadloos aansluit bij het zeer persoonlijke karakter van de inhouden de vorm van de tekeningen van Emilio López-Menchero.

Bij dit unieke project “Rosebud” gaat onze dank natuurlijk ook naar Marie-Paule Vanderstraeten, die de ruimten van haar hotel Messeyne gedurende enkele weken ter beschikking stelt van de “drawings” van Emilio in respecten aandacht voor de gevoeligheid van de kunstenaar, het werk én het concept. Dit terwijl de dagdagelijkse restaurant- en hotelgastenontvangst gewoon doorlopen. Zo gaat deze tentoonstelling spontaan de dialoog ook aan met mensen die ditmaal restaurant- en hotelgasten zijn en niet direct op zoek naar het proeven van hedendaagse beeldende kunst, terwijl de werken helemaal niet decoratief bedoeld zijn, maar de beelden van een sterk onderliggend concept. dat open staat voor twee verschillende facetten in de confrontatie met kunst, de museaal denkende tentoonstellingsbezoeker en de restaurantbezoeker. Emilio López-Menchero en “Liebaert projects” gaan de uitdaging van dit experiment graag aan, met volle aandacht voor de goede display in de tentoonstelling door de werken in hecht verband te tonen.

 

©Gery Van Tendeloo