2011 – Niklaus Ruëgg, tentoonstelling  “Gutschein für eine Topfpflanze”, ism de “Benedengalerie”, Hazelaarstraat, 7, Kortrijk – 17juni – 16juli.

“Liebaert Projects”  brengt in samenwerking met de “Benedengalerie”, Kortrijk, de jonge kunstenaar Niklaus Rüegg (° 1977, Zwitserland) met de tentoonstelling “Gutschein für eine Topfpflanze”. Niklaus is beeldend kunstenaar, komende van de “Kunsthochschule Zürich (ZHDK) en van een postgraduaat opleiding van 2 jaar in het HISK (Hoger Instituut voor Schone Kunsten) in Gent.

In zijn oeuvre vertrok Niklaus Rüegg van schilderen en tekenen, wat hem, door zelfkritische bevraging, bracht tot sculpturen en performances. Recent maakte de kunstenaar een film, waarin hij veel van zijn vroeger werk liet “versmelten”, en zo tot een zeer aparte beeldtaal kwam. De rode draad in Rüegg’s werk is de “comic strip”, die hij in verschillende vormen en beelden tracht te overstijgen en ook daadwerkelijk overtreft. De formele taal uit de strips lijkt zichzelf aan te bieden om net ‘misbruikt’, ‘vervormd’ en ‘gemoduleerd’ te worden. Alle mogelijke taalkundige verklaringen worden daarin verondersteld verkeerd te worden begrepen, misverstanden op te wekken. Het gaat in Niklaus’ werk veel over communicatie en de inherente mislukking van deze communicatie. Is enige communicatie wel mogelijk, vraagt de kunstenaar zich meermaals in zijn werk af.

Zijn werk gaat ook de strijd aan tussen het individuele denken en de regels en geplogenheden vanuit de maatschappij. De clowneske en onvolmaakte van taal en communicatie geeft Rüegg de mogelijkheid zich uit te spreken over belangrijke, zelf politieke onderwerpen, maar steeds op een lichtzinnige manier. Hij benadert de mogelijke  zin van het leven en de ‘condition humaine’ steeds filosofisch.

“If you say Yin, you must say Yang.” N. Ruëgg, 2009


Tentoonstelling   Benedengalerie Kortrijk

“Gutschein für eine Topfpflanze”

“Coupon for a potted plant”

“Voucher voor een potplant”

Niklaus Rüegg

INLEIDING

 

Mijn werk deelt zich in over meerdere onderscheiden periodes: aanvankelijk was dat vooral schilderen en tekenen, maar geleidelijk ontwikkelde mijn werk zich meer naar het sculpturale en in dezelfde periode ontdekte ik de “performance art” als expressiemiddel voor mijn kunst en denken. Dit werd een belangrijker onderdeel in mijn oeuvre via de filmische omzetting van deze performances. Ik kreeg dusdanig meer mijn beeldtaal in overeenstemming met mijn denken.

Sinds lange tijd vormden mijn oude Donald Duck strips een belangrijke inspiratiebron voor mij, maar vooral met de nadruk op de nevenaspecten ervan, zoals de verhalende structuur, de verhaallijn en de kleuren, het begrip van ruimte, het narratieve van strips en het medium ‘boek’… Daarbij bevrijdt ik het beeldverhaal op verscheidene manieren van hun figuren, de tekst, de actie, soms zelfs het boek zelf. Ik ben daarbij op zoek naar het nulpunt, dat nog steeds een beeldverhaal vormt, van vele elementen gestript. De formele grenzen van deze beeldtaal opzoekend, en de daaruit voortkomende mogelijkheden tot vervorming ervan, geven mij de kans steeds weer naar Duckstad terug te keren.

Mijn sculpturaal (driedimensionaal) werk, dat zich later ontwikkelde, komt duidelijk voort uit het denkpatroon van de comic strips en de tweedimensionale vlakheid ervan. Ik tracht steeds een homogeen huwelijk tussen vlak en ruimte te bereiken, alsof een tekening werkelijkheid wordt, de comic strips worden objecten. Terugkijkend op deze periode was het een overgangsfase, een onderzoeksperiode om tot het inzicht te komen dat die dingen niet te homogeniseren waren, de formele verschillen ervan ook naast elkaar kunnen bestaan (en in mijn geval ook noodzakelijk zo bleven)

Zodoende ben ik verder en breder beginnen experimenteren en mijn technische tekortkomingen bewuster gaan gebruiken. In de plaats van oppervlakten met glanzende lak te bewerken, deed ik ongewone stoffen in de verf om daardoor meer amorfe objecten te creëren in gips, waardoor ik een meer hobbelig oppervlak en grover, en dat was een echte verademing voor me, net het gewenste resultaat.

Gelijktijdig begon ik performances te bedenken (dikwijls met mijn vriend Ariel Zumstein). Er ontstonden tekstwerken, stempelwerken in blokletters, boek objecten.

Een eerste poging om tot een nieuwe beeldtaal te komen, uitgaande van zoveel divers vroeger materiaal is het videowerk “The Book D”, waarin ik meerdere bestaande sculpturen en objecten als filmrekwisieten gebruikte. Daarin speel ikzelf de geluidloze hoofdrol als kunstenaarprotagonist in een wereld met wiebelende tekstballonnen. Dit tableau-vivant & starheid van de performances vormen daarbij een heruitgevonden uitdrukkingsmiddel, een stijl.

Een drang en neiging voor recycleren vergezellen me verder op weg.

“Leaf and tiger”, een sculptuur die uit meer dan 300 unieke, vroeger gemaakte schilderijen op hout, in stukken gezaagd en opgehangen op wasdraden. Alle schilderijen werden op dezelfde manier handmatig door mezelf uitgezaagd. Hier  begint voor mij geleidelijk een veralgemeend wantrouwen te ontstaan tegenover  het beeld voor iedereen te verklaren, te begeleiden (door de beslotenheid ervan) en steunend op een vrije interpretatie van een uitspraak van Sol LeWitt wil ik mijn werk verder en verder herwerken, misschien tot er alleen nog stof van overblijft.

In “The Book D” verduidelijkt de kunstenaar zichzelf op een symposium over schilderkunst met het volgende citaat: “ Sinds ik droom in zwart-wit, werd het schilderen mij onmogelijk.”

Een jonger, nieuwer en collectief concept vormt “Zirkus Grau”, die als utopie, zoals de titel dit impliceert, een volledig “grijs” circus voorstelt. Alle werken, die binnen dit kader en deze context ontstaan, begrijp ik als ‘benaderingen’ van het idee van een grijsgrauw circus, dienen die ook grijs te zijn ( of met deze beperking dienen om te gaan). De grijsheid vormt onderwerp van onderhandelen, maar ook van een aanbod. In Praag werd reeds een panel discussie zonder woorden gevoerd, op een schuin, inclinerend podium. In India heb ik een olifant met grijze verf beschilderd en Hamlet heb ik reeds gespeeld in een kleurloos Clowns kostuum. Er komen steeds meer elementen bij en zo  ontstaan er reeds contouren van een koepel aan de horizon….

 

©Niklaus Rüegg, Zürich, Januari 2011